Rajendra Maharjan

राजेन्द्र महर्जन 

Just Futures Initiative (JFP) का संस्थापक सदस्य तथा Faculty हुनुहुन्छ। उहाँ वर्ग, जात र भाषिक न्यायबीचका जटिल अन्तरसम्बन्धहरूलाई गहिराइमा समेट्ने आख्यानहरूमा विशेष रुचि राख्नुहुन्छ। एक प्रतिष्ठित लेखक, स्तम्भकार तथा विवादित इतिहासका गहन अध्येताका रूपमा सम्मानित राजेन्द्रले भाषाको राजनीति र सामाजिक न्यायका मुद्दाहरूको क्षेत्रमा चार दशकभन्दा बढी समयदेखि संलग्न रहँदै आउनुभएको छ। पत्रपत्रिका तथा पुस्तक सम्पादनमा उहाँको व्यापक अनुभव, साथै नेपालमा आलोचनात्मक राजनीतिक तथा सामाजिक न्याय विश्लेषकका रूपमा उहाँले बनाउनुभएको प्रतिष्ठाले यी क्षेत्रहरूमा उहाँको विशेषज्ञतालाई पुष्टि गर्दछ।

राजेन्द्रले Mulyankan मासिक पत्रिका, Nawa Yuba मासिक पत्रिका जस्ता प्रतिष्ठित प्रकाशनहरूमा सम्पादकीय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ र Naya Patrika दैनिकका सह-सम्पादकका रूपमा समेत कार्य गर्नुभएको छ। उहाँका सम्पादकीय योगदानहरू ABC Television, Rupantaran: Samaj Adhyayan Journal, Madhes Adhyayan Journal, www.esamata.com जस्ता माध्यमहरूमा पनि रहेका छन्। साथै, उहाँले नेपालको प्रमुख नेपाली भाषाको राष्ट्रिय दैनिक Kantipur का लागि स्तम्भकारका रूपमा समेत लेख्दै आउनुभएको छ।

जातसम्बन्धी मुद्दाहरूमा राजेन्द्रको गहिरिँदो आलोचनात्मक संलग्नता भाषिक न्यायको राजनीति तथा नेपालको विविध समुदायहरूको इतिहासको निर्माण र संरक्षणसँग सम्बन्धित विवादित आख्यानहरूमा उहाँको व्यापक संलग्नतामा आधारित छ। Samata Foundation को स्थापनाकालदेखि नै उहाँले जातसम्बन्धी विषयहरूमा केन्द्रित विविध सामग्रीहरूको सम्पादन तथा उत्पादनमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ।

JFP भित्र राजेन्द्रले जात, लैङ्गिकता र यौनिकतासम्बन्धी पाठ्यक्रम विकास तथा सिकाइ सहजीकरणमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुहुन्छ। विशेष रूपमा, उहाँ दलित महिलाहरूका जीवन्त अनुभव र आवाजलाई प्राथमिकता दिँदै तिनलाई सशक्त रूपमा अभिव्यक्त गर्ने पाठ्य आख्यानहरू सिर्जना गर्न केन्द्रित समर्पित टोलीको सदस्य हुनुहुन्छ। साथै, उहाँको कार्यमा जातसम्बन्धी इतिहासहरूमा अभिलेखीय अनुसन्धान सञ्चालन गर्नु पनि समावेश छ, जसमा नवीन प्रविधिगत दृष्टिकोणमार्फत अभिलेखीय सामग्रीहरूलाई आम जनताका लागि पहुँचयोग्य बनाउने कुरामा विशेष जोड दिइएको छ।

बौद्धिक तथा नेताहरूको एक समूहका मुख्य सदस्यका रूपमा राजेन्द्रले समकालीन समाजमा जात, वर्ग र लैङ्गिकतासम्बन्धी बहसहरूलाई पुनःकल्पना तथा पुनःआकार दिन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आउनुभएको छ।