हामी को हौं
दृष्टिकोण र मिसन
'जस्ट फ्युचर्स पहल' (JFP) नेपालमा अवस्थित एक गैर-नाफामुखी तथा सरकारी मान्यता प्राप्त संस्था हो। यसले 'जात' (Caste) को दृष्टिकोणबाट मर्यादा, न्याय, समानता, समावेशी लोकतन्त्र र दिगोपनसम्बन्धी नयाँ भाष्यहरू बुझ्न तथा निर्माण गर्न प्रतिबद्ध रही काम गर्दछ। दलित पुरुष, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक, अन्य सीमान्तकृत समूह तथा प्रभुत्वशाली जातका प्रगतिशील व्यक्तिहरूसँगको सहकार्यमा दलित महिलाहरू यस संस्थाको कार्यका मुख्य कर्ता र केन्द्रबिन्दु हुनेछन्। दलित महिलाहरूको वास्तविक जीवन-अनुभव, प्रेम, आकाङ्क्षा र नेतृत्व JFP का सम्पूर्ण प्रयासहरूको केन्द्रमा रहनेछन्।
यही आधारभूत उद्देश्यलाई अघि बढाउँदै, JFP जात-व्यवस्थाजन्य हिंसा, अपमान र संरचनात्मक बहिष्करणबाट मुक्त विश्वको निर्माणका लागि सक्रिय रूपमा कार्यरत छ। दलित महिलाहरूको आत्मनिर्णयको अधिकार, बौद्धिक स्वायत्तता र नेतृत्वलाई केन्द्रबिन्दुमा राख्दै, यस संस्थाले सुनिश्चित गर्छ कि उनीहरूले समानता, सम्मान, न्याय, समावेशी लोकतन्त्र र सबैका लागि दिगो भविष्य सुनिश्चित गर्ने कार्यमा ओझेलमा नपरी निर्णायक भूमिका निर्वाह गरून्। JFP ले दलित महिलाहरू—जसमा दलित महिलाका रूपमा पहिचान बनाउने यौन तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकहरू समेत समावेश छन्—लाई आलोचनात्मक चिन्तक, ज्ञानका उत्पादक र आन्दोलन-निर्माताका रूपमा केन्द्रमा राख्दै एक उत्कृष्ट विश्वव्यापी पारिस्थितिक प्रणाली (ecosystem) स्थापना गर्ने लक्ष्य राख्दछ। तल्लो तहका विविध अनुभवहरूलाई विश्वस्तरीय प्राज्ञिक गहिराईसँग जोडेर, JFP ले जात, लैङ्गिकता, यौनिकता र वर्गसम्बन्धी दैनिक विमर्शहरूमा रूपान्तरण ल्याउँछ।
उत्पत्ति
'जस्ट फ्युचर्स पहल' (JFP) को स्थापना हुनुअघि, हामीले जातीय समानता कायम गर्न के आवश्यक छ भन्ने विषयमा अधिकारकर्मी तथा विद्वानहरूसँग एक दशकभन्दा लामो समयसम्म गहन संवाद गर्यौं। यी संवादहरूमार्फत हामीले के बुझ्यौं भने, सीमान्तकृत समुदायका व्यक्तिहरूलाई आफ्ना व्यक्तिगत अनुभव तथा कथाहरू साटासाट गर्न सुरक्षित वातावरण प्रदान गर्नु र उनीहरूलाई उक्त ज्ञानको प्रसार गर्न सहयोग पुर्याउनु नै आपसी समझदारी र सहानुभूति निर्माण गर्ने दिशामा एउटा अत्यावश्यक कदम हो। सीमान्तकृत समुदायभित्र पनि दलित महिलाहरूले सबैभन्दा कम अवसर पाउँछन् र उनीहरूले सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण सामाजिक मान्यताहरूको सामना गर्नुपर्छ भन्ने कुारेमा हामी पूर्ण रूपमा सचेत थियौं। यिनै छलफलहरूको परिणामस्वरुप, दलित महिलाहरूलाई फेलोसिप प्रदान गर्न र उनीहरूलाई आफ्नै कथाहरूका लेखक बन्न मद्दत गर्ने उद्देश्यले अप्रिल २०२३ मा JFP को सफलतापूर्वक स्थापना गरियो। त्यसयता, JFP ले आफ्ना फेलोहरूलाई सहयोग पुर्याउने समर्पित प्राध्यापक तथा टोली निर्माण गर्न अथक प्रयास गर्दै आएको छ। न्यायपूर्ण भविष्य र रूपान्तरणकारी सम्भावनाहरूको परिकल्पना गर्न दलित महिलाहरूको भोगाइ र आवाज अपरिहार्य छ भन्ने कुरामा हामी विश्वास गर्छौं।
आभार
'जस्ट फ्युचर्स पहल' (JFP) हाम्रो यात्रामा सहयोग पुर्याउने स्वदेशी तथा विदेशी अनेकौं व्यक्ति र संस्थाहरूप्रति आभार व्यक्त गर्दछ। यस महत्वाकांक्षी परिकल्पनालाई साकार पार्न—यसको अवधारणा निर्माणदेखि लिएर हाम्रा कार्यक्रमहरूको योजना तर्जुमा र कार्यान्वयनसम्म—उहाँहरूको योगदान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको छ। विशेष गरी, JFP डा. अमर बी.के. प्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्न चाहन्छ। अमेरिकाको पिट्सबर्ग विश्वविद्यालयबाट मानवशास्त्रमा विद्यावारिधि (PhD) हासिल गरेपछि, डा. बी.के. वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ताका रूपमा समता फाउन्डेसनमा आबद्ध हुनुभयो। त्यसपछि उहाँले JFP को सञ्चालक समितिको संस्थापक सदस्यका रूपमा सेवा गर्नुका साथै डिसेम्बर २०२३ सम्म कार्यकारी निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो। डा. बी.के. को बौद्धिक विज्ञता, उत्कृष्ट शिक्षण सीप र हाम्रा फेलोहरूका कुरा धैर्यपूर्वक सुन्ने तथा बुझ्ने क्षमताप्रति हामी अत्यन्त आभारी छौं। विशेष गरी मधेसी दलित महिलाहरूका लागि तयार पारिएको १८ महिने फेलोसिप कार्यक्रम "आफ्नै कथा आफैं बुन्नेछौं" (Apan Katha Apnei Bunechhi) मा उहाँको योगदान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रह्यो। हामी डा. बी.के. तथा JFP मा योगदान पुर्याउने अन्य सबैको लगनशील कार्यलाई निरन्तरता दिने आशा गर्दछौं।
